sheep

Menu witryny

Logopeda PDF Drukuj
Wpisany przez   

Drogi Rodzicu!

Jeżeli zauważyłeś nieprawidłowości w mowie swojego dziecka lub coś Cię niepokoi skontaktuj się z logopedą.

 

Pamiętaj! wczesne wykrycie oraz korygowanie wad wymowy prowadzi do całkowitego ich wyeliminowania.

 

Konsultacje logopedyczne dla Rodziców w środy w godzinach 15:30 ? 16:30.

Godziny pracy logopedy w Przedszkolu:

PONIEDZIAŁEK ? 8:00 ? 12:00

WTOREK ? 10:00 ? 11:00

ŚRODA ? 9:20 ? 11:20

CZWARTEK ? 10:00 ? 12:00

PIĄTEK ? 10:00 ? 12:00

 

 

Zajęcia logopedyczne odbywają się od poniedziałku do piątku w każdej grupie przedszkolnej. W poniedziałki, wtorki oraz środy terapia logopedyczna prowadzona jest w grupie dzieci 6, 5, 4 letnich, natomiast we czwartki oraz piątki w grupie dzieci najmłodszych.

 

Prawidłowy rozwój mowy

Prawidłowy rozwój mowy stanowi podstawę rozwoju osobowości dziecka.
Dzięki rozumieniu mowy poznaje ono świat, a dzięki umiejętności mówienia potrafi ono wyrazić swoje spostrzeżenia, uczucia, pragnienia. Należy pamiętać, że rozwój mowy nie przebiega identycznie u wszystkich dzieci. Jest to kwestia indywidualna, wynikająca np. z uwarunkowań genetycznych, czy społecznych.

 

PRAWIDŁOWY ROZWÓJ MOWY DZIECKA

wiek dziecka

To, co powinno być

To, na co warto zwrócić uwagę

0-1 m.

- różne rodzaje krzyku, mlaskanie, cmokanie

- głośny nagły dźwięk wywołuje zmianę zachowania niemowlęcia.

Tablica przedstawia w sposób ogólny przeciętny rozwój mowy. Wyszczególnione zjawiska są dla danego okresu najbardziej charakterystyczne, ale nie jedyne.

2-4 m.

- głużenie (gruchanie)

- reaguje na różne dźwięki, głośno się śmieje.

Dźwięki wydawane przez najmłodsze dzieci brzmią na całym świecie podobnie, nie ma też istotnej różnicy w głużeniu dzieci słyszących i niesłyszących.

4-6 m.

- gaworzenie, czyli pierwsze zabawy głosem, posługiwanie się prostymi sylabami.

Gaworzenie będzie bardziej intensywne, jeśli dorośli zwrócą na nie uwagę i będą naśladować swoje dzieci, w ten sposób zachęca je do ?mówienia?.

6-7 m.

- gaworzenie samonaśladowcze powtarzanie identycznych sylab bababa, mamamama, dadadada.

-w chwilach zadowolenia gaworzenie jest intensywniejsze.

Ok. 7 miesiąca życia pojawiają się pierwsze prototypy wyrazowe, czyli wypowiedzi po raz pierwszy przypominające wyrazy, np. baja jako bajka, czy mana jako mleko.

9-10 m.

- echolalia dziecko próbuje naśladować mowę dorosłych, jego wypowiedzi składają się z wielokrotnie powtórzonych różnych sylab,

- rozumie kilka słów: imiona, nazwy zabawek, polecenia: nie (ruszaj)!

Gaworzenie dzieci różnych narodowości upodabnia się w brzmieniu do danego języka.

11-12 m.

- wypowiedzi coraz bardziej przypominają brzmieniem wyrazy danego języka.

Roczne dzieci wymawiają około 6 słów, ale są i takie które nie potrafią wymówić żadnego i takie, które mówią 50 wyrazów.

12-18 m.

- jeden wyraz zastępuje zdanie, a właściwie kilka różnych  zdań, np. ?da?, jako:

- daj misia ? weź kółko ? połóż tutaj.

Pierwszy wyraz który coś znaczy powinien pojawić się między 8, a najpóźniej 18 m. ż.

18-23 m.

- początek wypowiedzi dwuwyrazowych,

- dziecko używa przede wszystkim rzeczowników, czyli nazw.

20 ? miesięczne dziecko wymawia średnio ok. 170 wyrazów.

2 lata

- pojawiają się liczebniki: jeden, dwa, trzy? i rozróżnienie ja - ty: dziecko zaczyna używać zaimka się, np. myje się, bawię się.

- coraz więcej pytań i przeczeń.

Przeważają zdania pojedyncze.

3 lata

- poprawna wymowa samogłosek ustnych [a, o, u, e, i, y], spółgłosek nosowych [ m, n, ń], półspółgłosek [ł, j], spółgłosek [ h, f, w, t, d, p, b].

Trzylatek ma jeszcze prawo wymawiać spółgłoski dźwięczne z niepełną dźwięcznością, a nawet bezdźwięcznie np. fota, zamiast woda. Dziecko 3-letnie zaczyna śmielej posługiwać się zdaniami złożonymi.

4 lata

- poprawna artykulacja spółgłosek [k, g, ś, ź, ć, dź],

- spółgłoski miękkie [ś, ź, ć, dź] mogą być jeszcze wymawiane jako ?mniej miękkie?.

Przed ukończeniem 3 lat i 8 miesięcy wiele dzieci zamienia [r] na [j].

Czterolatek nie powinien zamieniać [t, d] na [k, g] lub odwrotnie może jednak zamieniać spółgłoski [sz, ż, cz, dż] oraz [s, z, c, dz] na [ś, ź, ć, dź].

5 lat

- poprawna wymowa spółgłosek [sz, ż, cz, dż] lub zastępowanie ich spółgłoskami [s, z, c, dz],

- poprawna wymowa spółgłoski [r] lub zastępowanie jej spółgłoską [l].

5 ? latek tworzy własne wyrazy, np. ?ukradacz? ? złodziej.

6 lat

- poprawna wymowa spółgłosek [sz, ż, cz, dż] oraz spółgłoski [r]. Mogą zdarzać się jeszcze pomyłki, ale powinny być coraz rzadsze.

Większość dzieci poprawnie wymawia spółgłoskę [r] zanim ukończy 6 rok życia,

20% 6-latków spółgłoski dźwięczne nadal wymawia tylko częściowo dźwięcznie.

7 lat

- prawidłowa wymowa wszystkich spółgłosek i samogłosek języka polskiego.

Do ok. 10 roku życia mowa dziecka będzie nabierała cech ?mowy dojrzałej?.

 

 

 

Kiedy do logopedy??

 

  • dziecko w wieku 6-7 miesięcy nie gaworzy, nie odwraca się w kierunku głosu, dźwięku;
  • dziecko w wieku 12 miesięcy nie kojarzy pierwszych słów z osobą lub rzeczą, nie wykonuje prostych poleceń, np. zrób pa-pa;
  • dziecko ukończyło 2 rok życia, a nie mówi, porozumiewa się gestami, krzykiem;
  • dziecko nie reaguje na nasze polecenia pomimo ich powtarzania, albo nie reaguje na zróżnicowane pod względem głośności dźwięki, reaguje nieadekwatnie na różne dźwięki, bardzo głośno mówi, głośno nastawia telewizor;
  • dziecko głoski: [s, z, c, dz];[sz, ż, cz, dż];[ś, ź, ć, dź] mówi z językiem wsuniętym między zęby;
  • dziecko 4 letnie głoski dźwięczne zamienia na bezdźwięczne, np. zamiast woda mówi fota, buda ? puta; nie wymawia głosek ?k?, ?g?, zastępuje je głoskami ?t?, ?d?; głoski [s, z, c, dz] zamienia na głoski [ś, ź, ć, dź];
  • dziecko 5 letnie nie wymawia głosek [sz, ż, cz, dż]; nie mówi zdaniami rozwiniętymi, trudno je zrozumieć, nie zadaje pytań;
  • dziecko wymawia głoskę ?r? nieprawidłowo (tzw. ?r? francuskie) bądź  dziecko 6-letnie nie wymawia jej wcale lub zastępuje ją głoskami ?j? , ?l?;

 

 

 

Uwagi praktyczne:

 

  • Nie wolno bagatelizować ewentualnych trudności u chłopców i mylnie sądzić, że mogą oni nieco później osiągać umiejętności językowe niż dziewczynki;
  • Ważne jest karmienie naturalne, prowadzi ono bowiem do prawidłowego rozwoju aparatu artykulacyjnego;
  • Starajmy się jak najwcześniej odzwyczajać dziecko od smoczka ? gryzaczka;
  • Odzwyczajajmy od ssania palca, wargi dolnej;
  • Od najmłodszych lat uczmy dbałości o higienę jamy ustnej. Pamiętajmy, aby dziecko nauczyło się gryźć i żuć. Kiedy dziecku wyrżną się ząbki podawajmy mu marchewkę lub skórkę z chleba, tak aby mogło gryźć;
  • Dbajmy o drożność nosa. W przypadku, gdy dziecko oddycha ustami, prośmy pediatrę o ustalenie przyczyny;
  • Uczmy słuchania. Gdy niepokoi Cię słuch dziecka skonsultuj się z lekarzem. Słuch swojej pociechy rozwijamy już od urodzenia, kiedy mówimy do malca, kiedy naśladujemy jego odgłosy. Dobry słuch to dobry strat w nauce mówienia;
  • Rozmawiaj z malcem jak najczęściej. Opowiadaj o codziennych czynnościach, używanych przedmiotach, o tym, co się dzieje na spacerze...
  • Unikaj dziecinnego języka, kiedy mówisz do dziecka;
    • Odpowiadaj, gdy maluch cię ?zagaduje?;
    • Kiedy mówisz do dziecka wiele razy powtarzaj określone słowo, np. ?to mydło, to mydło do mycia?;
    • Zachęcaj, aby dziecko patrzyło na ciebie, kiedy mówisz. Dziecko wówczas zobaczy, jak układasz usta, gdy wymawiasz poszczególne głoski;
    • U starszego dziecka poproś stomatologa o ocenę zgryzu dziecka. Być może będzie konieczna konsultacja ortodontyczna.

 

 


Propozycje zabaw i ćwiczeń rozwijających mowę dziecka

 

 

Dla dzieci najmłodszych:

 

- bierzemy dziecko za rączkę i dotykamy nią jego oka, nosa, ucha, brody, brzucha mówiąc: to jest oko, to jest ucho. Następnie prosimy, aby dziecko pokazało nam gdzie ma oko, gdzie ma ucho?. Gdy dziecko wskaże prawidłowo to potwierdzamy, tak to jest nos.

- chodzimy z maluchem po mieszkaniu w poszukiwaniu różnych dźwięków. Odkręcamy wodę, nasłuchujemy i mówimy ?szumi woda?. Następnie pytamy dziecko ?co to szumi??. Dziecko odpowiada, a gdy jeszcze nie mówi sami powtarzamy ?szumi woda?. Gotujemy wodę w czajniku. Gdy czajnik gwiżdże mówimy: ?gwiżdże czajnik?. Pytamy: ?co tak gwiżdże?? i tak jak poprzednio odpowiada dziecko lub my.

- narysuj lub naklej (na oddzielnych karteczkach) wycięte z czasopism obrazki ilustrujące ciąg sytuacji ? np. rozwijający się kwiat, proces ubierania się dziecka, nakrywanie do stołu, itp. Poproś dziecko, by ułożyło karteczki we właściwej kolejności, razem stwórzcie opowiadanie.

- bierzemy lalkę lub misia, poduszkę i kocyk. Prosimy dziecko: ?połóż lalkę spać, przykryj ją kocykiem?. ?Pogłaszcz lalkę po głowie?. Gdy dziecko wykona te czynności, pytamy: ?Czy lalka śpi?? ?Jest jej ciepło bo przykryłaś ją kocykiem?. Kolejne pytania i polecenia mogą brzmieć: ?Czy lala chce jeść?? ?Obudź lalę?. Mówimy: ?Lala już się wyspała?. Dziecko porusza zabawką zgodnie z naszymi komendami. Jeśli malec już mówi, wypowiada kwestie lalki.

- opowiadamy historyjkę o woźnicy, który pojechał po zakupy. Miał kupić np. chleb, jajka, mleko, ser, jabłka, pomidory, szynkę, mydło, szampon i kwiaty. Dziecko wydaje odgłosy ?wiooo!?, gdy woźnica rusza, kląska podczas jazdy oraz mówi ?prrrr?, gdy zatrzymuje konia. Obwieszczamy: ?Tu jest sklep spożywczy. Co kupi w nim woźnica??. Zadaniem dziecka jest podanie właściwych nazw produktów, czyli chleba, jajek, mleka, sera?. Woźnica rusza dalej a więc do malucha znów należy powiedzenie ?wiooo?, kląskanie, powiedzenie ?prrr??Mówimy: ?Tu jest drogeria. Co tutaj kupi woźnica?? Dziecko wymienia mydło i szampon. I tak dalej.

 

 

 

 

Dla dzieci starszych:

 

- przygotowujemy karteczki z rysunkami pojazdów, przedmiotów, zwierząt, zjawisk wydających różne odgłosy (mogą to być np. rysunki pociągu, telefonu, burzy, psa). Karteczki wrzucamy do woreczka, każdy losuje jedną z nich i nie pokazując pozostałym, demonstruje dźwięk przypisany temu co jest na ilustracji. Zadaniem pozostałych osób jest odgadnięcie źródła dźwięku.

- w miseczkach lub talerzykach umieszczamy produkty spożywcze: kawałek sera, chleba, jabłka, trochę ketchupu, wodę. Jedna z osób wybiera miseczkę próbuje tego co w niej jest i opisuje smak oraz zapach. Reszta jest odwrócona tyłem i na podstawie opisu odgaduje zawartość miseczki.

- układamy przed dzieckiem kilka klocków i prosimy je, by ułożyło zdanie składające się z tylu wyrazów ile jest klocków, a jednym z wyrazów musi być np. kot. Następnie dziecko układa przed nami klocki i podaje wyraz, który ma być zawarty w zdaniu. W tej zabawie pamiętajmy, by długość zdań zadawanych dziecku była adekwatna do poziomu jego rozwoju językowego.

- siadamy na wprost przed dzieckiem. Podajemy wyraz. Następnie dziecko dobiera do niego wyraz o znaczeniu przeciwnym np. rodzic mówi ?zimny?, a dziecko mówi ?ciepły?. Inne przykłady przeciwieństw: stary ? młody, duży ? mały, gruby ? chudy, twardy ? miękki, mokry ? suchy, krótki ? długi.

- polecamy dziecku, by wyobraziło sobie, że jest na plaży. Jego zadaniem jest wymienienie 10 rzeczy, osób, zwierząt, które można tam zobaczyć. Następnie role się odwracają: to dziecko wybiera miejsce, które wyobraża sobie rodzic, zadaniem rodzica jest wymienienie 10 rzeczy, osób, zwierząt dla tego miejsca charakterystycznych. Możemy ?wybrać się? np. na pocztę, do parku, w góry, na wiejskie podwórko, fryzjera itp.

- pytamy dziecko: ?Co można zrobić z jabłkiem??. Jego zadaniem jest wymienienie czynności związanych z występującym w pytaniu przedmiotem: ?Jabłka można zerwać z drzewa, kupić, umyć, pokroić, zjeść?. Następnie dziecko pyta rodzica na przykład: ?Co można zrobić z książką?? Odpowiadamy: ?kupić, wypożyczyć, przeczytać, oddać, obejrzeć, położyć na półce?.